تکنوکرات های ایران چه کسانی هستند؟

 

تكنوكرات به كسي كه ماموريت اداري و مديريتي خويش را منحصرا بر اساس تئوريهاي اقتصادي انجام داده و به عوامل انساني توجه كافي ندارد،گفته می شود.

 تكنوكرات به معناي فن سالار ، فن مدار ، كارشناس فني ، كسي كه سلطه مديريتي را اعمال كرده و هوادار تکنوکراسي(Technocracy) است . واژه تکنوکراسي در دو معناي متمايز به کار مي رود:

 1. حاکميت وسايل فني بر انسان: در اين معنا به پديده خاصي اطلاق مي شود که مخصوصا در عصر جديد با انباشتگي، گسترش و حضور همه جانبه و همه جايي وسايل فني و ماشين تجلي يافته است. اين وسايل چنان پيچيده اند که گاه خالق نور يعني انسان را اسير خود مي سازند، آهنگ خاص خود را بر حيات او تحميل مي نمايند. با توليد انبوه، مصرف انبوه و فراوان نيز بايد همراه گردد. از اين رو تبليغات شديد تجاري، حريم آزادي انسانها را از بين مي برد.

 2. حاکميت صاحبان فنون: پيچيدگي فنون با خود تخصص هايي پيچيده را به همراه مي آورد. آنان که بدين فنون تسلط دارند، آنها را به خواست خود مي چرخانند و خود به صورتي در زمره صاحبان قدرت در جامعه صنعتي به شمار مي روند، بعضي چون گوريچ سلطه صاحبان فنون جديد را با آزادي انسان ها منافي مي دانند.(ر.ک: دايره المعارف علوم اجتماعي، باقري روحاني، ج2، ص876)

 همچنين تكنوكرات به كسي كه ماموريت اداري و مديريتي خويش را منحصرا بر اساس تئوريهاي اقتصادي انجام داده و به عوامل انساني توجه كافي ندارد،گفته می شود.

 تکنوکرات‌ها در ایران

 در دوره‏ ى رياست جمهورى آقاى هاشمى رفسنجانى دو اصطلاح «چپ مدرن» و «راست مدرن» مطرح شد. چپ مدرن جريانى است كه به هر دليل، به بازنگرى در انديشه‏ها و نظرات خود پرداختند. محصول اين تأمّل، چرخش در بعضى از مواضع راديكال، و اصلاح و تعديل بخشى از شعارها و آرمانهاى اين جناح بود. فضاى باز سياسى و فرهنگى، توسعه‏ى اقتصادى، تنش‏زدايى در سياست خارجى، تسامح و تساهل در عرصه‏ى فرهنگ و سياست جزو شعارهاى چپ مدرن است. اين گروه طرفدار آزادى بيان و گسترشآزادى‏هاى سياسى محسوب مى‏شوند.

 در مقابل، در جناح راست نيز تغييراتى پديد آمد؛ و يكى از نتايج آن منشعب شدن جريانى بود كه گاه با عنوان راست مدرن و گاه با نام تكنوكرات‏ها (فن سالاران) و يا مصلحت‏گرايان مطرح مى‏شوند. اين جريان متشكّل از افراد ميانه رو جناحهاى چپ و راست بود؛ كه ديدگاه‏هاى مشتركى با چپ مدرن داشتند؛ و در مجموع معتقد به اصلاحات سياسى، و بخصوص اصلاحات اقتصادى، توسعه‏ى فرهنگى، خصوصى سازى، و مديريّت علمى و كارشناس سالارى‏اند. تعبير تكنوكرات نيز به همين مناسبت است كه اين گروه، مانند تكنوكرات‏ها در كشورهاى غربى بر افتادن امور به دست فن‏شناسان و گسترش علم و پژوهش تأكيد دارند.

 عمده‏ ترين تشكّل اين گروه، كارگزاران سازندگى است كه در مجلس پنجم نقش عمده‏اى ايفا كرد. اين گروه يا گروههاى چپ مدرن در انتخابات رياست جمهورى سال 76 همگرا شدند. اين ائتلاف كه از عمده‏ترين شعارهاى آنها اصلاحات سياسى بود، موقعيت چشمگيرى نيز در انتخابات به دست آورد. امروزه در چپ مدرن نيز بروز و تمايز گرايشهاى تندرو و ميانه رو كاملاً مشهود است.

 هواداران آقای هاشمی رفسنجانی ( کارگزاران ، اعتدال وتوسعه و...) معروف به جریان تکنوکرات در ایران هستند .

۱۵ محور سخنرانی رهبر در حرن امام رضا (ع)

سخنرانی آغاز سال 94 مقام معظم رهبری همانند همیشه راهبردی و کاربردی و حاوی نکات بسیار مهمی هم در عرصه داخلی و هم در عرصه سیاست خارجی به ویژه مسئله مهم مذاکرات هسته‌ای بود که بسیار ضروری است به دقت توسط مسئولین و ملت مورد توجه و عمل قرار گیرد. 

 

1- در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران عملا در یک صحنه کارزار مهم سیاسی درگیر است و آمریکا به ویژه هم‌پیمانان این کشور تلاش می‌کنند از تحقق اهداف جمهوری اسلامی ایران در حفظ منابع ملی در عرصه فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای جلوگیری کنند، شعار انتخاب شده سال 94 از سوی رهبر معظم انقلاب مبنی بر" دولت و ملت، همدلی و هم زبانی" از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. 

 

2- باید به گونه‌ای عمل شود که به هیچ وجه دشمن احساس نکند که در میان ملت و دولت فاصله وجود دارد و باید این نکته مهم پیوسته به دشمن-که همه‌ تعهدات جمهوری اسلامی ایران را با دقت رصد می‌کند- منتظر شود که یک همدلی و هم زبانی همیشگی میان ملت و دولت وجود دارد و در حفظ منابع ملی یک هم صدایی کامل در ایران اسلامی برقرار است، البته این موضوع هیچ منافاتی با نقد منصفانه و انتقاد نمایندگان ملت بزرگ ایران از ملت و پیگیری مصوبات ملی ندارد و آن چه که بسیار مهم است این است که این مسئله جزو حقوق مسلم ملت و نمایندگان ملت است و باید عواقد بازی رعایت شود و از ادبیات متناسب با شئونات جمهوری اسلامی ایران استفاده شود و به گونه‌ای عمل نشود که این تصور را ایجاد کند که انتقاد کنندگان به دنبال تخریب و نه یک نقد دلسوزانه هستند، البته خوش اخلاقی سیاسی دو طرفه است، نه تنها طرف نقد کننده نباید اهانت کند بلکه دولت هم  نباید به نقد کنندگان اهانت و یا آنها را تخریب کند و باید قواعد بازی را دو طرف رعایت کنند. 

 

3- باتوجه به استناد مقام معظم رهبری به آیه شریفه قرآن: "سوره مبارکه الحج" ( آیه ۴۱) 

 

الَّذينَ إِن مَكَّنّاهُم فِي الأَرضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَآتَوُا الزَّكاةَ وَأَمَروا بِالمَعروفِ وَنَهَوا عَنِ المُنكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عاقِبَةُ الأُمورِ 

همان کسانی که هر گاه در زمین به آنها قدرت بخشیدیم، نماز را برپا می‌دارند، و زکات می‌دهند، و امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند، و پایان همه کارها از آن خداست! 

 

این چهار محور را ایشان تشریح کردند یک چشم انداز جدیدی در عرصه امر به معروف باز کرد، عده محدودی معمولا در اذعان دارند که امر به معروف مربوط به مسائل ظاهری جامعه است ولی رهبر معظم انقلاب اصل نظام جمهوری اسلامی ایران، حفظ نظام، آبروی نظام، اقتصاد نظام و همه موفقیت‌ها را در دایره بزرگی که برای امر به معروف و نهی از منکر ترسیم فرمودند، قرار دادند و این چشم انداز جدید مسئولیت همه را در این عرصه مهم عملا افزایش داد و می‌طلبد که ما در جهت دفاع از ابعاد مختلف نظام جمهوری اسلامی ایران و همچنین ترویج فضایل این نظام مقدس الهی بیش از گذشته حساسیت به خرج دهیم و بکوشیم. 

 

4- محور مهم دیگری که مقام معظم رهبری به آن اشاره فرمودند بحث اقتصاد بود و در این زمینه هم دو نگاه به خارج و نگاه به داخل را مطرح کردند و ضمن رد نگاه به خارج باتوجه به سیاست‌های فریبکارانه دشمن و تجربیات 36 ساله جمهوری اسلامی ایران در ضرورت تکیه بر خودباوری‌های ملی و بهره‌گیری از امکانات ملی تاکید کردند و در این زمینه نکات مهمی را مطرح فرمودند و هم به سرمایهگذاری بر روی تولیدات داخلی و حمایت از بنگاه‌های اقتصادی متوسط و کوچک و همین‌طور حمایت از بنیاد‌های دانش محور تاکید کردند. 

 

5- نکته مهم دیگری که رهبر معظم انقلاب به آن اشاره کردند که نقش نهضت کاهش خام فروشی است که متاسفانه بدون اینکه ما ارزش افزوده ایجاد کنیم و اشتغال جدیدی را به وجود بیاوریم عملا بخش مهمی از ثروت را از دست می‌دهیم با مسئله خام فروشی که در عرصه نفت و چه در عرصه معدنی که بسیار حائز اهمیت است بخشی از این ثروت از دست می‌‌رود همچنین راجع به نقش بانک‌ها هم می‌تواند تخریبی باشد و هم می‌تواند مثبت باشد تاکید فرمودند که این نکته مسئولیت بانک‌ها را در این عرصه بسیار افزایش می‌دهد. 

 

6- رهبر معظم انقلاب به نقش مردم در اقتصاد تاکید زیادی داشتند که در واقع اشاره به اصل 44 قانون اساسی است و باز برای چندمین بار در استفاده مردم از محصولات داخلی و تلاش برای اشتغال نیروی ایرانی تاکید کردند که این مسئله مسئولیت سازمان استاندارد را افزایش می‌دهد، چراکه از علت‌های عدم استفاده از محصولات داخلی پایین بودن کیفیت این محصولات است و به میزانی که کیفیت محصولات داخلی ارتقا پیدا کند زمینه تحقق این امر را بیش‌تر خواهد شد. 

 

7- جلوگیری از اسراف نکته دیگری بود که رهبر معظم انقلاب در عرصه اقتصاد به حق به آن اشاره فرمودند و این مسئله یک اصل قرآنی است. 

 

8- رهبر معظم انقلاب تحریم‌ها را به عنوان تنها ابزار دشمن برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران مطرح کردند و به این نکته کلیدی فرمودند که تحریم را ما یک فرصت می‌دانیم، این همان سیاستی است که ظرف سه دهه گذشته نظام جمهوری اسلامی ایران به آن عمل کرده و توانسته است تحریم‌ها را به عنوان یک تهدید فرضی دشمن به فرصت تبدیل کرده و بسیاری از قابلیت‌ها و استعدادهای جوانان این کشور را شکوفا کند و منجر به تحولات عظیمی در عرصه تولید و نوآوری شده‌اند. 

 

9- نکته دیگری که رهبر معظم انقلاب در پایان سخنرانی خودشان به آن اشاره کردند مسئله «هسته‌ای» بود و فرمودند آمریکا و دشمنان با تدبیر و سیاست‌گذاری عمل می‌کنند، اینکه ایشان فرمودند آمریکا نیازمند مذاکره است یک واقعیت است به دلیل اینکه آمریکایی‌ها سالهاست که تغییر کردند ما توانستیم فعالیت‌های هسته‌ای ایران را کنترل کنیم. 

 

10- طبیعتا با شکست این مذاکرات با توجه به تدبیری که مجلس شورای اسلامی اندیشیده و فوریت طرحی را مصوب کرده است که اگر آمریکا بخواهد تحریم‌ها را ادامه دهد ما دولت را مکلف خواهیم کرد که به قبل از توافق‌نامه ژنو برگردد این مسئله راه را برای یک تحول جهشی در عرصه هسته‌ای همانند ده سال گذشته فراهم می‌کند لذا آمریکایی‌ها از این نکته بیم دارند به همین دلیل به شدت نیازمند مذاکره هستند. 

 

11- رهبر معظم انقلاب این دروغ را افشاء کرد که جمهوری اسلامی ایران نمی‌خواهد از طریق دیلماتیک مسئله هسته‌ای حل شود و فرمودند این دروغ است و ما آنچه که مخالفین، مخالفت با زورگویی‌ها و زیاده خواهی‌های آمریکایی‌هاست نه مذاکره منطقی و عادلانه که ما طرفدار آن هستیم و بارها هم شاهد حمایت رهبر معظم انقلاب و مجلس شورای اسلامی از تیم مذاکره کننده و مذاکرات هوشمندانه بوده‌ایم. 

 

12- ایشان تاکید فرمودند که مذاکره با آمریکا صرفا مسئله‌ هسته‌ای است و ما در مسائل منطقه‌ای تضاد آشکاری را با آمریکا داریم و به هیچ وجه مذاکره ما به مسائل منطقه گسترش پیدا نمی‌کند. 

 

13- رهبر معظم انقلاب بر این نکته تاکید داشتند که تحریم‌ها باید یکجا و هم زمان برداشته شود و این همان نکته‌ای است که مجلس شورای اسلامی بر اساس رهنمودهای مقام معظم رهبری طرح مذکور را آماده و فوریت آن را به تثبیت رساندند. 

 

14- رهبر معظم انقلاب فرمودند ما بازگشت ناپذیری در تصمیم را قبول نداریم چون پیشرفت هسته‌ای طبیعا بخشی از ضرورت توسعه کشور و بخش از حقوق به رسمیت شناخته شده ما در عهده نامه NPT است. 

 

15- نکته دیگری که رهبر معظم انقلاب در پایان فرمایشاتشان به آن اشاره کردند این بود که ما به همه تعهدات خودمان عمل کردیم ولی آمریکایی‌ها عمل نکرده و تقلب کرده‌اند. 

 

پیام نوروزی رهبری معظم انقلاب ۱۳۹۶

پیام نوروزی به مناسبت آغاز سال ۱۳۹۶

[PDF Mobile]

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به‌مناسبت آغاز سال ۱۳۹۶، سال جدید را سال «اقتصاد مقاومتی: تولید - اشتغال»نام‌گذاری کردند.
متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به شرح زیر است:

بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم
یا مقلّب القلوب و الابصار، یا مدبّر اللّیل و النّهار، یا محوّل الحول و الاحوال، حوّل حالنا الی احسن الحال.
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ اَبیها وَ بَعلِها وَ بَنیها.(۱)

 میلاد مبارک حضرت فاطمه‌ی زهرا، صدّیقه‌ی کبریٰ (سلام‌الله‌علیها) را و عید نوروز را به همه‌ی شما هم‌میهنان عزیز تبریک عرض میکنم. عیدتان مبارک باشد هم‌میهنان عزیز، ملّت بزرگ ایران، جوانان عزیز، قشرهای گوناگون مردم! و بویژه تبریک عرض میکنم به خانواده‌های عزیز شهیدان و جانبازان و ایثارگران و همچنین به همه‌ی ملّتهایی که با عید نوروز آشنا هستند و آن را گرامی میدارند.

 خدای متعال را بر این فرصت سپاس میگویم که یک بارِ دیگر توفیق داد عید نوروز را به شما ملّت عزیز ایران تبریک عرض کنم؛ امیدواریم که سالِ بسیار خوب و مبارک و بابرکتی و همراه با امنیّت و رفاهی در انتظار ملّت ایران باشد و سال ۹۶، ان‌شاءالله سال خوشی برای همه‌ی ملّت ایران و برای مسلمانان جهان باشد؛ همه‌ی خانواده‌های ایرانی، همه‌ی ایرانیان عزیز ان‌شاءالله در این سالی که در این لحظه آغاز شد، مشمول لطف و رحمت و برکت الهی باشند.

 اگر بخواهیم یک ارزیابی‌ای بکنیم از سالی که گذشت -سال ۹۵- باید بگوییم آن سال هم مثل همه‌ی سالهای دیگر شادی‌ها و غمهایی داشت، تلخی‌ها و شیرینی‌هایی داشت؛ منظور تلخی‌ها و شیرینی‌های مربوط به ملّت است، مسائل شخصی مورد نظر نیست. هم شیرینی داشتیم در سال گذشته، شادی داشتیم که این شادی‌ها مربوط است به عزّت ملّی، امنیّت ملّی، همّت جوانانه در میان ملّت ایران و حرکات مؤمنانه‌ی فراگیر در همه جای کشور؛ هم تلخی‌هایی داشتیم که عمدتاً مربوط به مسائل اقتصادی و اجتماعی است که اشاره‌ای به آنها خواهم کرد.

 عزّت ایران و ملّت عزیزمان در سال ۹۵ در سراسر سال مشهود بود؛ از آغاز سال تا پایان سال. دشمنان ما در همه جای دنیا اعتراف کردند به اقتدار ملّت ایران، به عظمت ملّت ایران؛ هویّت ملّت ایران خودش را در سراسر قضایای گوناگونِ این سال نشان داد. با یک بی‌احترامی‌ای که از سوی رئیس‌جمهور آمریکا نسبت به جمهوری اسلامی ایران شد، مردم، پُرشور و با حمیّت و غیرت در روز بیست و دوّم بهمن پاسخ آن را دادند؛ در روز قدس، در ماه مبارک رمضان، اجتماع عظیم مردم،هویّت و هدفهای این کشور را به همه‌ی دنیا نشان داد.

 امنیّت کشور در این محیط پُرتلاطم منطقه‌ای بلکه بین‌المللی، یک شاخص بسیار عمده و بزرگی برای ملّت ایران بود. امروز اطراف ما، کشورهایی که همسایگان ما هستند: از شرق کشور و جنوب شرقی کشور، تا شمال غربی کشور، کشورها دچار ناامنی هستند، منطقه دچار ناامنی است، ملّت ایران بحمدالله در طول سال یک امنیّت پایدار را تجربه کرد.

 همّت جوانانه‌ای که من اشاره کردم، ناشی از مشاهده و اطّلاع از فعّالیّتهای هزاران گروه جوان در سرتاسر کشور است، که به فعّالیّتهای پُرشور خود، چه در زمینه‌های علمی، چه در زمینه‌های فرهنگی، چه در زمینه‌های ورزشی، چه در زمینه‌های تولیدی، سرگرم هستند و اشتغال دارند، کارهای نو و ابتکارهای نوی را دارند ارائه میدهند و برای آینده‌ی کشور ذخیره فراهم میکنند.

 حرکات مؤمنانه‌ای که اشاره کردم، مراد، جلسات دینی پُرشور و گرم و گیرایی است که در سرتاسر سال وجود داشت؛ مربوط به مسائل ائمّه (علیهم‌السّلام)، مربوط به مسائل مهمّ دینی، از اعتکافها و عبادتها و ماه رمضان و پیاده‌روی اربعین و جلسات مهمّ عاشورا و دهه‌ی محرّم؛ اینها نقاط مثبت و شادی‌آفرین کشور ما و برای ملّت ما است.

 تلخی‌ها و سختی‌‌ها عمدتاً مربوط به مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم است؛ طبقات متوسّط و ضعیف در طول سال درگیر این مشکلات بودند و همچنان هستند؛ چون از وضع مردم مطّلع هستم، لذا تلخی را با همه‌ی وجود حس میکنم؛ تلخی کامِ مردم، بخصوص مردمِ ضعیف و فرودست و طبقات ضعیف که مربوط به مسائل اقتصادی و مشکلات اقتصادی است، مثل گرانی، مثل بیکاری، مثل آسیب‌های اجتماعی که آنها هم عمدتاً منشأ اقتصادی دارند؛ مثل تبعیض‌ها و نابرابری‌ها.

 خب، همه‌ی ما مسئولیم؛ هم پیش خدای متعال، هم پیش ملّت بایستی پاسخگو باشیم. من در سال «اقدام وعمل» -که سال ۹۵ بود- از مسئولین محترم خواستم که ستادی برای اقدام و عمل تشکیل بدهند و تشکیل دادند؛ کارهای خوبی هم خوشبختانه انجام گرفت که گزارش آن را به ما دادند؛ لکن آنچه انجام گرفته است، با آنچه مورد انتظار مردم و مورد انتظار ما است، فاصله‌ی زیادی دارد. در سخنرانی(۲) توضیح خواهم داد که بعضی از شاخصها و آمارهایی که ارائه میشود از مقامات مسئول، آمارهای مثبتی است؛ بعضی هم که از طرف خود مسئولین ارائه میشود، آمارهای منفی است؛ اینها را در مجموع بایستی مشاهده کرد.

 اقتصاد مقاومتی یک مجموعه است؛ این مجموعه اگر فقط در زیر نام اقتصاد مقاومتی مورد توجّه قرار بگیرد، ممکن است چندان منشأ اثر نباشد؛ من علاج را در این میبینم که این مجموعه را به نقاط مهم تقسیم کنیم و برای هر نقطه‌ی کلیدی و مهمّی یک فصلی از زمان را قرار بدهیم، و از مسئولین و افراد شاخص و از آحاد مردم بخواهیم که همه‌ی همّت خود را بر روی آن نقاط کلیدی متمرکز کنند؛ به نظر من علاج در این است که این نقطه‌ی کلیدی را امسال درست شناسایی کنیم. به اعتقاد من این نقطه‌ی کلیدی عبارت است از تولید، تولید داخلی؛ واشتغال و عمدتاً اشتغال جوانان؛ اینها آن نقاط کلیدی اصلی است. اگر ما توانستیم روی این دو نقطه متمرکز بشویم و کارها را بر این اساس برنامه‌ریزی و دسته‌بندی بکنیم، تصوّر این است که کار به‌میزان زیادی جلو خواهد رفت و موفّقیّتهای چشمگیر و محسوسی پیش خواهد آمد. من در سخنرانی ان‌شاءالله خصوصیّاتی را که بر این دو نقطه‌ی کلیدی و اساسی مترتّب است توضیح خواهم داد؛ لذا من شعار امسال را «اقتصاد مقاومتی: تولید - اشتغال» قرار میدهم؛ یعنی اقتصاد مقاومتی عنوان کلّی است، بعد تولید و اشتغال؛ این مجموع نقاطی است که بایستی همه بر روی آن متمرکز بشوند. مطالبه‌ی من و مطالبه‌ی مردم از مسئولین عزیز و محترم این است که بر روی این دو نقطه متمرکز بشوند و کارها را با برنامه‌ریزی انجام بدهند و ان‌شاءالله در پایان سال نتایج آن را بتوانند به مردم گزارش کنند.

 امیدواریم که همه‌ی شما در تحت عنایات حضرت بقیّةالله (ارواحنا فداه) و با دعای ارواح مطهّر شهیدان و امام بزرگوار، سال شاد و خوش و همراه با امنیّت و رفاهی را برخوردار باشید و با خود داشته باشید.

والسّلام علیکم و رحمةالله و برکاته